Tin nhanh Việt Nam - Thành viên cuối cùng của bộ tộc cổ qua đời

Cập nhật lúc: 19:29:34 06-02-2010

Thành viên cuối cùng của bộ tộc cổ qua đời

TTO - Bà Boa Sr, 85 tuổi, thành viên cuối cùng của một bộ tộc cổ sống trên hòn đảo Ấn Độ 65.000 năm qua vừa qua đời. Điều này cũng có nghĩa một ngôn ngữ và một phần nét văn hóa vô cùng độc đáo của loài người đã bị diệt vong trước sự bất lực của con người hiện đại.

Bà Boa Sr là người cuối cùng của tộc Bo đã ra đi - Ảnh: The Independent

Tổ chức Survival International - chuyên giúp các bộ tộc thiểu số bảo vệ cuộc sống, đất đai và tương lai của họ có trụ sở tại London - cho biết những người Andaman sinh sống nằm cách bờ biển phía đông Ấn Độ khoảng 1.200 km. Có 10 bộ tộc thiểu số, trong đó có bộ tộc Bo, tạo thành nhóm người này.

Bà Boa Sr đã qua đời trong bệnh viện. "Bà là người nói tiếng Bo cuối cùng. Thật là đau buồn chứng kiến cảnh chúng ta mỗi lúc lại mất thêm một người nói tiếng Bo và giờ là người cuối cùng của bộ tộc Bo ra đi”. Điếu văn trên mạng của dự án Những tiếng nói đang biến mất của Những người Andaman vĩ đại (VOGA) viết.

Giáo sư ngôn ngữ Anvita Abbi của Đại học Jawaharlal Nehru ở New Delhi, giám đốc dự án của VOGA, đã gặp bà Boa Sr năm 2009. Bà cho biết: "Bà Boa Sr là người duy nhất có thể nhớ những bài hát cổ bằng tiếng Bo. Bà là người duy nhất nói tiếng Bo và không có ai khác để trò chuyện bằng thứ tiếng đó”. Chồng và con bà đều đã chết.

Ngôn ngữ mất dần

Hơn một nửa trong số 7.000 ngôn ngữ trên thế giới đang có nguy cơ biến mất. Các nhà ngôn ngữ học cho rằng con người hiện đại còn có thể học được rất nhiều từ những ngôn ngữ đang biến mất này.

Số phận của các ngôn ngữ cũng như số phận của các loài sinh vật cũng đang chịu cảnh bị tuyệt chủng.

Kiến thức khoa học ước tính chỉ mới tìm hiểu được 20% các loài, tức khoảng 80% thực vật và động vật là chưa được khoa học tìm hiểu, và 80% ngôn ngữ cũng vậy.

Ngoài tiếng Bo, bà cũng biết một số thổ ngữ khác của quần đảo Andaman và dùng nó để nói chuyện. Bà Boa Sr được cho là người già nhất của Những người Andaman vĩ đại, và hiện chỉ còn khoảng 52 người thuộc nhóm người này còn sống.

Vào năm 1858, Những người Andaman vĩ đại có khoảng 5.000 người khi Anh biến quần đảo thành thuộc địa. Sau đó dần dần những cộng đồng bộ tộc này bị giết hoặc chết vì bệnh.

Sau khi không thể thuần hóa Những người Andaman vĩ đại bằng bạo lực, người Anh bèn văn minh hóa họ bằng cách bắt và đưa họ vào sống trong những khu vực gọi là Nhà Andaman (Andaman Home). Tuy nhiên, trong 150 đứa trẻ mới ra đời trong khu nhà văn minh, không có đứa trẻ nào sống được quá hai năm. Hiện nay những người Andaman vĩ đại có khoảng 52 người, văn hóa và ngôn ngữ của họ hầu như đã biến mất.

Bà Boa Sr cũng may mắn sống sót sau trận sóng thần ở Ấn Độ Dương năm 2004.

Cảnh báo

Các nhà hoạt động vì ngôn ngữ đã lên tiếng báo động khi bà Boa Sr qua đời. "Sự ra đi của bà Boa Sr là lời nhắc nhở rằng chúng ta không được phép để điều tương tự xảy ra với những bộ tộc khác trên quần đảo Andaman"- giám đốc Survival International, Stephen Corry nói.

Chính quyền Andaman và quần đảo Nicobar đã đưa ít nhất năm bộ tộc vào danh sách các cộng đồng thiểu số bị tổn thương.

Theo tổ chức của ông Corry, cuộc sống của Những người Andaman vĩ đại phụ thuộc phần lớn vào sự hỗ trợ Chính phủ Ấn Độ để có thức ăn và nơi ở và họ rất lạm dụng rượu. Trong số những bộ tộc của Những người Andaman vĩ đại có người Sentinele sinh sống trên một hòn đảo rộng 60km².

Nhà chức trách Ấn Độ tin rằng những người này có thể là người thuộc thời đồ đá cũ (khoảng 2,5 triệu năm trước) duy nhất còn sống sót trên thế giới mà không liên hệ gì với các cộng đồng khác. Họ cho biết những người Sentinel rất không thân thiện và không bao giờ rời hòn đảo của mình.

Một cặp vợ chồng Những người Andaman vĩ đại năm 1876 - Ảnh: Wikipedia

"Với cái chết của bà Boa Sr và ngôn ngữ Bo chính thức bị diệt vong, một phần độc đáo của xã hội loài người chỉ còn là dĩ vãng" - ông Stephen Corry nói.

Có lẽ người Sentinel sống ở đảo phía bắc Sentinel là an toàn nhất. Họ chống lại mọi nỗ lực muốn liên hệ của thế giới bên ngoài.

Sau trận sóng thần, người ta chụp được hình một người trong bộ tộc này giơ cung tên bắn vào máy bay trực thăng chở hàng cứu trợ khẩn cấp. Sau đó, Ấn Độ có chính sách không liên hệ với họ nữa.

Giáo sư Abbi nói bà Boa Sr thường cho biết bà ghen tị với bộ tộc Sentinel vì họ đã cố gắng không liên hệ với những người bên ngoài. "Bà ấy từng nói rằng tốt hơn những người ngoài đừng vào trong rừng". Người Bo sống như thời tiền sử và khi người Anh tới thì họ ngay lập tức bị đưa ra với thế giới văn minh thời công nghiệp.

KHỔNG LOAN (Theo Reuters, AFP)